بشرویه؛ شهر واقعی چهارصفه ها

معرفی میراث معماری بشرویه

چهار صفه چیست؟

صفه یا چفته به معنی خمیده یا طاقدار بوده و در خراسان فضای سرپوشیده را می گفتند.نمونه ای شبیه به انرا در کاخ بیشابور در فضای مرکزی که بعنوان حیاط بوده است،مشاهده می کنیم.قرن هشتم هجری تاریخ تکامل چهارصفه‌ است. این بنا در اصل عبارت است از یک بنای مربع یا مستطیل شکل با اتاقهای متصل به هم احاطه شده، بطوری که در اطراف فضای مرکزی اتاق‌های شاه نشین مانند بوجود اورده‌است. اصطلاح چهار صفه را می‌توان برای اتاق یا چهارطاق (صلیبی شکل) یا تالار مستطیل به کار برد، که با چند طاق پوشیده شده باشد. چهارصفه‌های ساده معمولا در گوشه‌های عمارتی که در وسط حیاط قرار دارد ساخته شده اند(مانند مدرسهٔ خرگرد خراسان). در خانه های چهار صفه عناصری مثل:سردر،صفه،اتاق،میان خانه و حیاط را داریم.خانه های چهارصفه در نقاط مرکزی ایران بخصوص در زواره،ساخته شده اند.

آری. در کتاب آقای پیرنیا، این نوشته در باره چهارصفه در لابلای نوشته های مربوط به خانه وجود دارد که ویکی پدیا نیز، عیناً آن را آورده است. جالب است که هیچ نامی هم از طبس و بشرویه برده نشده است. در حالی که تعداد چهارصفه ها در بشرویه بسیار بیشتر از زواره و اصفهان است و بیان خالص تری هم دارد.

به همین دلیل من نیز، نوشته زیر را به ویکی پدیا اضافه کردم.

در شهرهای خراسان جنوبی به ویژه بشرویه و طبس نیز خانه های چهارصفه بسیاری بوده است و در عکس های هوایی قدیمی قابل مشاهده است. بخشی از آنها اکنون باقی مانده است. در این خانه ها گونه های ساده تر و ابتدائی تری از مساکن چهارصفه را می بینیم.

  
نویسنده : مجتبی کاویان ; ساعت ٩:۳۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩
تگ ها :